Στη δεύτερη περίπτωση πρόκειται για τροφική δυσανεξία ή τροφική αλλεργία η οποία αναφέρεται στην υπερβολική αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος ενάντια σε κάποιο αλλεργιογόνο τρόφιμο.
Συνήθως, τα συμπτώματα της τροφικής αλλεργίας είναι άμεσα αλλά ήπια και μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις πολύ σοβαρά ως και απειλητικά για τη ζωή.
Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα τροφικής αλλεργίας είναι ο κνησμός, η ερυθρότητα και το αίσθημα θερμού στο δέρμα, το αγγειοοίδημα, ο κνησμός στο φάρυγγα, αίσθημα ανησυχίας και τάση λιποθυμίας.
Σπανιότερα εκδηλώνεται με οίδημα στα χείλη ή τη γλώσσα, λαρυγγόσπασμο, δύσπνοια, εκδήλωση συμπτωμάτων άσθματος (συριγμός) ή και αναφυλακτικό shock, το οποία χρήζει άμεσης θεραπευτικής αντιμετώπισης.
Τα συχνότερα τροφικά αλλεργιογόνα είναι το αυγό, το γάλα, το φιστίκι, τα ψάρια και τα θαλασσινά, η σόγια και τα σιτηρά.
Όμως, αλλεργία μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλα τροφικά αλλεργιογόνα όπως είναι το χοιρινό κρέας, τα βότανα, τα μυρωδικά, διάφορες χρωστικές ουσίες και συντηρητικά ή ακόμη και σε κάποια φρούτα. (π.χ φράουλες, μούρα, κ.α).
Τα αντιισταμινικά είναι χρήσιμα για την αντιμετώπιση των ηπιότερων εκδηλώσεων της τροφικής αλλεργίας, όπου τα συμπτώματα περιορίζονται στον κνησμό και το οίδημα των χειλέων, το οίδημα του προσώπου (αγγειοοίδημα) και την κνίδωση.
Για πιο σοβαρές όμως αντιδράσεις, όπως είναι το οίδημα της γλώσσας, το άσθμα και η πτώση της αρτηριακής πίεσης απαιτείται άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας και χορήγηση αδρεναλίνης.
Από την άλλη μεριά η υποτροπιάζουσα και επίμονη διόγκωση των χειλέων μπορεί να αποτελεί ένα από τα κύρια κλινικά σημεία της στοματοπροσωπικής κοκκιωμάτωσης, μιας νόσου άγνωστης αιτιολογίας η οποία συνίσταται σε κοκκιωματώδη φλεγμονή των μαλθακών ιστών της στοματικής και γναθοπροσωπικής περιοχής.
Όταν συνυπάρχει επίμονη διόγκωση των χειλέων ή του προσώπου, αυλακωτή γλώσσα και υποτροπιάζουσα παράλυση του προσωπικού νεύρου τότε πιθανότατα πρόκειται για το σύνδρομο Melkersson-Rosenthal το οποίο επίσης περιλαμβάνεται στο φάσμα εκδηλώσεων της στοματοπροσωπικής κοκκιωμάτωσης.
Στα πλαίσια της κλασικής στοματοπροσωπικής κοκκιωμάτωσης η διόγκωση των χειλέων αποτελεί κύριο εύρημα, το οποίο στην αρχή έχει υποτροπιάζον χαρακτήρα αλλά στη συνέχεια γίνεται επίμονο και σταθερό. Η διόγκωση μπορεί να αφορά είτε το ένα είτε και τα δύο χείλη προκαλώντας χειλική υπερτροφία που ονομάζεται μακροχειλία.
Αρχικά, τα χείλη είναι μαλακά αλλά στην πορεία και παράλληλα με την εξέλιξη της ίνωσης γίνονται πιο συμπαγή.
Η διάγνωση συχνά τίθεται με δυσκολία καθώς η κλινική εικόνα μπορεί να ποικίλει. Για παράδειγμα η υποτροπιάζουσα διόγκωση του προσώπου μπορεί να αφορά στις παρειές, το πιγούνι, τα βλέφαρα και σπανιότερα να μη συνυπάρχει διόγκωση των χειλέων.
Ενδοστοματικά μπορεί να παρατηρηθούν μη ειδικές διαβρώσεις και ερυθρότητα στα ούλα, στη γλώσσα ή και στον υπόλοιπο στοματικό βλεννογόνο.
Η στοματοπροσωπική κοκκιωμάτωση μπορεί να αποτελεί στοματική εκδήλωση άλλων σοβαρών συστηματικών νοσημάτων όπως είναι η νόσος του Crohn, η κοκκιωμάτωση του Wegener και η σαρκοείδωση.
Επομένως, η διάγνωση της στοματοπροσωπικής κοκκιωμάτωσης είναι ιδιαίτερης σημασίας και γίνεται βάσει ιστοπαθολογικής εξέτασης και ειδικής εργαστηριακής διερεύνησης, προκειμένου να αποκλειστούν άλλες παθολογικές καταστάσεις που χαρακτηρίζονται από κοκκιωματώδη φλεγμονή.
* Καραθανάση Βασιλική DDS, MSc. Οδοντίατρος - Στοματολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ – Επιστ. Συνεργάτης Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών - τ. Επιστ. Συνεργάτης της Μονάδας Οδοντιατρικής Αντιμετώπισης Ογκολογικού Ασθενούς της Οδοντιατρικής Σχολής του Παν/μίου Αθηνών
