Α. Πασχαλίδου στο Cosmo.gr: "Στην Ελλάδα μου έλεγαν να μη μιλάω στις νοικοκυρές για φεμινισμό και ισότητα"

Από τον Νίκο Παπαϊωάννου

Η δυναμική δημοσιογράφος κατάφερε μέσα σε 60’ να μεταφέρει ένα σοκαριστικό δείγμα της εξαθλίωσης περήφανων ανθρώπων, που μέσα σε λίγους μήνες έχασαν τα πάντα λόγω της κρίσης στη χώρα μας.

Για την ίδια το οδοιπορικό αυτό λειτούργησε και ως κάθαρση, μετά το σύντομο πέρασμά της από την Ελληνική τηλεόραση στα μέσα της περασμένης δεκαετίας. Οταν αναγκάστηκε να συμβιβαστεί με τις επιταγές του lifestyle ή της Γιουροβίζιον, χορεύοντας σ’ έναν σκοπό παντελώς άγνωστο για εκείνη.

Πλεον μεσουρανεί και πάλι στα ΜΜΕ της Σουηδίας. Τηλεοπτικά δίνει μάχες από πάνελ σε πάνελ, για να εξηγήσει ότι αίτία της κρίσης στην Ελλάδα δεν είναι ο απλός Ελληνας, αλλά τα ... τζάκια. Γράφει στο περιοδικό YOURlife , έχει το δικό της blog και μεγαλώνει την μονάκριβη κόρη της.

Μίλησε για την δύσκολη εβδομάδα που πέρασε στην Ελλάδα για τα γυρίσματα, για τις σκηνές που κόπηκαν από το ντοκυμαντέρ, για την άποψη των Σουηδών για εμάς, για τη δική της... φιλελληνική καμπάνια στη Σουηδία, αλλά και για την τραυματική της εμπειρία στην Ελληνική τηλεόραση. Ολα αυτά ενώ ετοίμαζε βαλίτσες για το νέο της επαγγελματικό ταξίδι για το Μεξικό.

Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το οδοιπορικό στην Αθήνα;

Από την παραπληροφόρηση και την διαστρεβλωμένη εικόνα που έχουν τα ΜΜΕ της βόρειας Ευρώπης για την Ελλάδα. Στο επίκεντρο είναι πάντα τα χρηματιστήρια, οι τράπεζες, οι διεφθαρμένοι και αγνοούνται τα θύματα και οι άνθρωποι πίσω από τους αριθμούς. Η δική μου εικόνα είναι πως δεν τα φάγανε όλοι οι Ελληνες αλλά μία μερίδα. Πως ορισμένοι αναγκάστηκαν να υποκύψουν σ’ ένα διεφθαρμένο σύστημα και να φερθούν αναλόγως έτσι ώστε να επιβιώσουν. Στη Σουηδία δεν έχουν καταλάβει τι σημαίνει η κρίση για τους εργάτες και τους ανθρώπους της διπλανής πόρτας. Παρουσιάζουν τους Ελληνες ως μία μάζα τεμπέληδων και καλοπερασάκηδων. Αυτό είναι ένα μέρος της αλήθειας. Υπάρχουν όμως κι άλλες. Αυτές θέλησα να παρουσιάσω.

Σε ποια θέση της κατάταξης των τηλεοπτικών σου δουλειών θα έβαζες το εν λόγω οδοιπορικό και γιατί;

Είναι από τις πιο σημαντικές δουλειές που έχω κάνει, χωρίς χρόνο προετοιμασίας και μπάτζετ, αλλά κατάφερα ν’ ανοίξω ένα παράθυρο στην άλλη πραγματικότητα που δεν απασχολεί τα ΜΜΕ. Αποτέλεσμα της δουλειάς αυτής ήταν να κινητοποιηθεί πολύς κόσμος, μετά την προβολή, για να βοηθήσει την Ελλάδα.

Εχει αλλάξει η άποψη των Σουηδών για τους 'Ελληνες, μετά την κρίση; Τι σου λένε εκεί;

Χωρίς υπερβολή, δέχομαι εκατοντάδες mail και με σταματούν στο δρόμο λέγοντάς μου πως δεν είχαν την παραμικρή ιδέα για όλα αυτά. Μου λένε ότι τώρα σχημάτισαν μία πλατιά και ολοκληρωμένη άποψη για την κρίση στην Ελλάδα.

Πώς υποδέχθηκε το τηλεοπτικό κοινό της Σουηδίας το οδοιπορικό;

Διαπίστωσα ότι πολλοί άλλαξαν στάση και δεν είναι πλέον τόσο σίγουροι ότι τα μέτρα της τρόικας αποτελούν το κατάλληλο φάρμακο για την κρίση. Κατάλαβαν επίσης πως υπάρχουν και θύματα που δεν έφταιξαν και την πληρώνουν ακριβά. Οπως τα παιδιά.

Τι σχόλια σου έχουν κάνει μέχρι τώρα σχετικά με το τηλεοπτικό οδοιπορικό;

Πάρα πολλά! Τα περισσότερα θετικά αν και υπάρχουν μερικοί που εξακολουθούν να λένε, «καλά να πάθουν οι Ελληνς και να βγουν αμέσως από την Ευρωζώνη».

Υπήρξαν «σκληρές» σκηνές που άφησες εκτός ντοκυμαντέρ;

Πολλές οι οποίες με ταρακούνησαν. Ομως με παρακάλεσαν οι άνθρωποι να μη δείξω τη φτώχεια τους, γιατί νιώθουν ντροπή για το που έφτασαν. Αφησα πολλά και χειρότερα απ’ έξω. Δεν ήθελα να προβάλλω τα πιο μίζερα έτσι ώστε να μην εξελιχθεί το οδοιπορικό αυτό σε freakshow. Εχω 42 συνεντεύξεις που αναγκάστηκα να τις αρχειοθετήσω, επειδή δεν χωρούσαν.

Ποια ήταν η πιο δύσκολη στιγμή που αντιμετώπισες κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων;

Δεν ήταν μία αλλά πολλές. Με τα παιδάκια στο χωριό SOS στη Βάρη, με τις οικογένειες... Δεν μπορώ να ξεχωρίσω κάποια στιγμή. Ηταν όλες δύσκολες κι επίπονες.

Πόσο διαφορετική είναι η Ελλάδα που άφησες όταν αποφάσισες να επιστρέψεις και πάλι στη Σουηδία, σε σχέση μ’ εκείνη που ξαναβρήκες τώρα;

Αυτή σίγουρα δεν είναι η Ελλάδα που άφησα το 2006. Ή καλύτερα η Ελλάδα που μ’ άφησε. Η Ελλάδα που μ’ ανάγκασε να φύγω. Μάλλον η Ελλάδα που βρήκα ήταν εκείνη που αφήσαμε όταν ήμουν πέντε- έξι ετών και αναγκαστήκαμε να φύγουμε μετανάστες επειδή δεν είχαμε να φάμε.

(Το ντοκυμαντέρ της Αλεξάνδρας Πασχαλίδου)

Ποιο είναι το συχνότερο ή συνηθέστερο σχόλιο που ακούς στη Σουηδία για την Ελλάδα;

Λένε ότι η Ελλάδα έφταιξε κι ας βγάλουν τώρα τα μάτια τους. Λένε για τις συνταξιοδοτήσεις από 40 ετών, ότι οι Ελληνες κρύβουν χρήματα, δεν πληρώνουν φόρους κι άλλα τέτοια.

Εσύ από την πλευρά σου δίνεις τη δική σου μάχη σε διάφορες εκπομπές στη Σουηδική τηλεόραση υπερασπιζόμενη την Ελλάδα. Τι σ’ ενοχλεί περισσότερο από αυτά που λένε εκεί;

Ολα μ’ ενοχλούν. Κυρίως όμως όταν έχουν δίκιο και δεν μπορώ να υπερασπιστώ την πατρίδα μου μ’ επιχειρήματα. Γιατί σε ορισμένα πράγματα, δυστυχώς, έχουν δίκιο. Υπήρχαν αυτοί που λεηλάτησαν τη χώρα. Που δεν αγάπησαν τίποτε περισσότερο από την τσέπη τους.

Πόσο στενά παρακολουθείς τα τεκταινόμενα γύρω από την Ελληνική κρίση;

Σε καθημερινή βάση ενημερώνομαι. Παρακολουθώ τα πάντα. Να είναι καλά το internet. Είμαι εδώ στη Σουηδία, αλλά είναι σα να βρίσκομαι εκεί μαζί σας.

Ταυτίστηκες με μερικές από τις ιστορίες που άκουσες για την Ελλάδα, δεδομένου ότι κι εσύ μεγάλωσες σε δύσκολη γειτονιά στη Σουηδία;

Ναι ταυτίστηκα. Με τον Πιλιτσίδη τον εργάτη που δεν είχε πάνω από τρία ευρώ στην τσέπη του, όπως τότε ο πατέρας μου. Τα παιδιά σ’ ένα άδειο σπίτι μου θύμισαν την παιδική μου ηλικία.

Η δικιά σου ερμηνεία για την κατάσταση στην Ελλάδα;

Πρόκειται για μία διαφθορά που έχει ρίζες βαθειές και παλιές. Πολιτικές δυναστείες και μία αριστοκρατία, όπου όλοι πατούσαν επάνω σε ανθρώπους με ανάγκη για ψωμί. Με μία ατιμωρησίακαι ψευτοδημοκρατία που αγόραζε ψήφους. Εναν δήθεν νεοπλουτισμό που τρέλλανε τον κόσμο, με ΜΜΕ που βασιζονταν σε μία παραίσθηση και ουτοπία χωρίς καμία διάθεση αφύπνισης του κόσμου.

Για πολλούς ήταν μία έκπληξη το οδοιπορικό αυτό. Σε είχαν ταυτίσει με μία τελείως διαφορετική εικόνα τα χρόνια που εργάστηκες στην Ελληνική τηλεόραση. Ηταν άλλη η Αλεξάνδρα της εποχής της Γιουροβίζιον και του πρωϊνού στο Σταρ;

Ο ίδιος άνθρωπος ήμουν, αλλά προσπάθησαν να με αλλάξουν. Ξεκίνησα κάνοντας το «Μία μέρα με την Αλεξάνδρα Πασχαλίδου» στην ΕΡΤ, πραγματοποιώντας συνεντεύξεις ,ε Αρβελέρ, Ρότζερ Μουρ, Μαραντόνα, Καβάλι  και άλλους. Κάποια στιγμή μου είπαν ότι πρέπει να κάνω τη Γιουροβίζιον. Αρχικά δεν ήθελα. Ομως δέχθηκα γιατί θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω τις πέντε γλώσσες που μιλώ, τις γνωριμίες μου στην Ευρώπη και τη διοίκηση της Γιουρβίζιον όπου δούλευαν συνάδελφοι από τη Σουηδία, προς όφελος της Ελλάδας. Οταν λοιπόν κερδίσαμε στην Γιουρβίζιον, μετά από πολλά ταξίδια και σκληρή δουλειά, μου είπαν από την ΕΡΤ ότι δεν έχουν πια κάτι για μένα. Εγώ ήρθα από το πουθενά. Δεν είχα καμία γνωριμία και την παραμικρή ιδέα για το πως λειτουργούσε το «παιχνίδι» στην Ελλάδα. Πίστευα ότι παντού υπήρχε η αξιοκρατία. Με ανακάλυψαν όταν κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ωκεανίδα το βιβλίο «Σε ξένες γειτονιές», το 2004. Κατέβηκα στην Αθήνα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, για τη Σουηδική τηλεόραση και τότε μου έκαναν προτάσεις. Οταν παρουσίασα τις ευρωεκλογές με τον Χατζηνικολάου στον Alpha με βάλανε στο στούντιο, δίχως να μου πουν ποιοι είναι οι καλεσμένοι. Οταν πήγα στην ΕΡΤ οι μισοί πίστευαν ότι είμαι Νέα Δημοκρατία και οι άλλοι μισοί ΠΑΣΟΚ. Δεν μπορούσα να καταλάβω τίποτε. Εγώ ποτέ δεν ταυτίστηκα με κόμματα. Στη Σουηδία έμαθα ότι οι δημοσιογράφοι πρέπει να είναι εκτός και αντικειμενικοί. Κατάλαβα μετά από πολύ καιρό γιατί στην Ελλάδα έβγαζαν τέτοια συμπεράσματα, μιας και σχεδόν όλοι έμπαιναν στο χώρο χρησιμοποιώντας κάποιο μέσο. Είτε θείο υπουργό, είτε γκόμενο καναλάρχη.

Γιατί αναλώθηκες σε ανάλαφρα πράγματα στην Ελλάδα; Επειδή σου επιβλήθηκαν ή επειδή βόλεψαν κι έσενα την ίδια;

Μετά από έναν χρόνο παραμονής στην Ελλάδα, νοίκιασα σπίτι, πήρα έπιπλα, την αγάπησα και ξαφνικά βρέθηκα χωρίς δουλειά. Οταν λοιπόν δέχθηκα πρόταση από το Star για εναλλακτικό πρωϊνό, πήγα μετά χαράς. Αυτό όμως που μου υποσχέθηκαν, απείχε πολύ από την πραγματικότητα. Ενα αφεντικό μάλιστα με συμβούλευε να κάνω τη χαζή. «Μην μιλάς για φεμινισμούς, ισότητες και τις σπουδές σου. Οι νοικοκυρές δεν τα θέλουν αυτά», μου έλεγαν. Ετσι συμμετείχα κι εγώ στον ομαδικό υπνωτισμό και άρχισα να χορεύω και να γελάω με τα lifestyle σχόλια. Μέχρι που μια μέρα αντίκρυσα τον εαυτό μου στον καθρέπτη και δεν άντεξα πια να υποκρίνομαι. Τα παράτησα όλα, χάρισα τα πράγματά μου κι επέστρεψα στη Σουηδία κάνοντας ντοκυμαντέρ για ψίχουλα. Περήφανη όμως πάλι, για τη δουλειά μου. Εφυγα από την Ελλάδα με κλάματα και λυγμούς. Πολύ πονεμένη.

Φάνηκε ότι υποτίμησες κι εσύ η ίδια τις ικανότητές σου. Το ένιωσες αυτό;

Δεν υποτίμησα εγώ τις δικές μου ικανότητες. Απλά υπερτίμησα τις ικανότητες της Ελλάδας να δεχθεί μία γυναίκα που θέλει να κάνει τον κόσμο καλύτερο χωρίς συμβιβασμούς.

Τι σου έμαθε η Ελλάδα;

Πάρα πολλά. Με ξύπνησε. Μου έμαθε να σκέφτομαι εμπορικά και κυνικά και να βλέπω πίσω από τα παρασκήνια. Οταν ήρθα κοιμόμουν όρθια και ήμουν καλοπροαίρετη. Πίστευα πως όλοι ήθελαν το καλό του τόπου.

Πλέον στη Σουηδία πώς αναλώνεσαι επαγγελματικά; Που δραστηριοποιείσαι;

Γράφω σε εφημερίδες, κάνω εκπομπές στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση. Επίσης μιλάω σε διαλέξεις σε πανεπιστήμια, γράφω βιβλία, ταξιδεύω ανά τον κόσμο και δίνω τις μάχες μου με το κεφάλι ψηλά.

Τι έχεις στα σκαριά για τη συνέχεια;

Σε λίγες ώρες φεύγω για το Μεξικό για πολεμικές τέχνες. Γράφω ένα βιβλίο και ετοιμάζω νέες εκπομπές. Είμαι μία ευτυχισμένη μητέρα που κατάφερα να κάνω κάτι που αναγκάζει τους τηλεθεατές να κάνουν μία δεύτερη σκέψη.