Δανία : Κατώτερη των προσδοκιών και μη δεσμευτική Συμφωνία (vids)

Η "Συμφωνία της Κοπεγχάγης" προσφέρει στις φτωχές χώρες οικονομική βοήθεια προκειμένου να καταπολεμήσουν την κλιματική αλλαγή, αλλά δεν δεσμεύει τις ανεπτυγμένες χώρες σε συνολικές μειώσεις εκπομπών αερίου που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Τα βασικά σημεία της Συμφωνίας, στην οποία κατέληξαν οι ηγέτες την Παρασκευή (18/12), είναι τα εξής :

Μακροπρόθεσμοι στόχοι :

"Βαθιές περικοπές στις παγκόσμιες εκπομπές απαιτούνται σύμφωνα με την επιστήμη... με προοπτική να μειωθούν οι παγκόσμιες εκπομπές έτσι ώστε να κρατηθεί η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τους δύο βαθμούς Κελσίου".

Νομικά δεσμευτική συμφωνία :

Μία πρόταση που επισυνάπτεται στη συμφωνία καλεί για μία νομικά δεσμευτική συνθήκη έως τα τέλη του επόμενου έτους.

Χρηματοδότηση φτωχών χωρών :

Το κείμενο αναφέρει: "Οι ανεπτυγμένες χώρες θα παράσχουν επαρκείς, προβλέψιμους και σταθερούς οικονομικούς πόρους, τεχνολογία και δημιουργία ικανοτήτων προκειμένου να υποστηρίξουν την εφαρμογή προσαρμοσμένης δράσης στις αναπτυσσόμενες χώρες".

Αναφέρει ως ιδιαίτερα ευπαθείς και έχουσες ανάγκη βοήθειας τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, τα αναπτυσσόμενα μικρά νησιωτικά κράτη και χώρες στην Αφρική.

"Οι ανεπτυγμένες χώρες θέτουν έναν στόχο κινητοποίησης από κοινού 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων το χρόνο έως το 2020 προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες των αναπτυσσομένων χωρών. Τα κεφάλαια θα προέλθουν από ένα εύρος πηγών, ιδιωτικών και δημόσιων, διμερών και πολυμερών".

Ένα παράρτημα αναφέρει τις ακόλουθες βραχυπρόθεσμες οικονομικές δεσμεύσεις από ανεπτυγμένες χώρες για την περίοδο 2010-2012:

ΕΕ - 10,6 δισεκατομμύρια δολάρια

Ιαπωνία - 11 δισ. Δολάρια

Ηνωμένες Πολιτείες - 3,6 δισ. Δολάρια

Mείωση εκπομπών :

Οι λεπτομέρειες για τα σχέδια μετριασμού των ρύπων περιλαμβάνονται σε δύο ξεχωριστά παραρτήματα, ένα για τους στόχους των ανεπτυγμένων χωρών και ένα για τις εθελοντικές δεσμεύσεις των μεγαλύτερων αναπτυσσόμενων χωρών.

Αυτές δεν είναι δεσμευτικές και περιγράφουν την υπάρχουσα κατάσταση όσον αφορά τις δεσμεύσεις - κυμαινόμενες από τις "υπό σκέψη" για τις Ηνωμένες Πολιτείες έως τις "εγκριθείσες με νομοθεσία" για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Επαλήθευση :

Ένα από τα σημεία αδιεξόδου για μία συμφωνία, κυρίως επειδή η Κίνα αρνήθηκε να αποδεχθεί διεθνείς ελέγχους, το τμήμα για την παρακολούθηση των δεσμεύσεων των αναπτυσσομένων χωρών είναι ένα από τα μεγαλύτερα της συμφωνίας.

Αναφέρει πως οι αναδυόμενες οικονομίες θα πρέπει να παρακολουθούν τις προσπάθειές τους και να αναφέρουν τα αποτελέσματα στα Ηνωμένα Έθνη κάθε δύο χρόνια, με μερικούς διεθνείς ελέγχους ώστε να αντιμετωπιστούν δυτικές ανησυχίες για διαφάνεια αλλά "να διασφαλισθεί ότι η εθνική κυριαρχία θα τύχει σεβασμού".

Προστασία δασών :

Η συμφωνία "αναγνωρίζει τη σημασία της μείωσης εκπομπών από την αποψίλωση και την υποβάθμιση δασών και την ανάγκη να ενταθεί η απομάκρυνση αερίων του θερμοκηπίου από τα δάση" και συμφωνεί να παράσχει "θετικά κίνητρα" για τη χρηματοδότηση τέτοιας δράσης με οικονομικούς πόρους από τον ανεπτυγμένο κόσμο.

Αγορές άνθρακα :

Αναφέρονται, αλλά όχι λεπτομερειακά. Η συμφωνία αναφέρει: "Αποφασίζουμε να επιδιώξουμε διάφορες προσεγγίσεις, περιλαμβανομένων ευκαιριών για τη χρησιμοποίηση αγορών ώστε να ενταθεί το κόστος-αποτελεσματικότητα των και να προωθηθούν οι δράσεις μετριασμού".

Οι αντιδράσεις των G77

Αρκετές αναπτυσσόμενες χώρες απέρριψαν το Σάββατο τη συμφωνία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στην οποία κατέληξαν ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, και τέσσερις μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες, τονίζοντας ότι δεν μπορεί να αποτελέσει προσχέδιο συνθήκης του ΟΗΕ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησε διστακτικά να υπογράψει τη συμφωνία, η οποία σύμφωνα με τους εμπνευστές της θα αντικαταστήσει το πρωτόκολλο του Κιότο (1997).

"Μετά λύπης μου σας πληροφορώ ότι το Τουβαλού δεν μπορεί να αποδεχθεί αυτό το κείμενο", δήλωσε ο Ίαν Φράι, εκπρόσωπος του μικρού νησιού στον Ειρηνικό που εκφράζονται φόβοι ότι μπορεί να σβηστεί από το χάρτη λόγω της ανόδου του επιπέδου της θάλασσας.

Ο Φράι επισήμανε ότι ο στόχος που περιγράφεται στο κείμενο για τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας στους δυο βαθμούς Κελσίου σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή είναι πολύ χαλαρός και θα σημάνει "το τέλος του Τουβαλού".

Οι αντιπροσωπείες της Βενεζουέλας, της Βολιβίας, της Κούβας και της Νικαράγουας αποκήρυξαν επίσης τη συμφωνία της Κοπεγχάγης, τονίζοντας ότι δε θα συμβάλλει στην αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη και ότι καταρτίστηκε αδιαφανώς.

Για να καταστεί η συμφωνία διεθνής συνθήκη με έγκριση του ΟΗΕ θα χρειαστεί η ομόφωνη ψήφισή του και από τις 193 χώρες που λαμβάνουν μέρος στις συνομιλίες. Εάν εναντιωθούν κάποιες, θα υιοθετηθεί μόνον από όσες την υποστηρίξουν. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται ήδη χώρες που είναι υπεύθυνες για το 50% και πλέον των εκπομπών ρύπων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Ακόμα και υποστηρικτές της συμφωνίας εξέφρασαν έντονες επιφυλάξεις. "Κάναμε ένα βήμα, ελπίζαμε ότι θα κάναμε πολλά περισσότερα", ήταν η δήλωση της Γερμανίδας Καγκελάριου Μέρκελ.

Ο στόχος που αναφερόταν σε ορισμένα από τα προσχέδια της συμφωνίας για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου στο μισό ως το 2050 απαλείφθηκε από το τελικό κείμενο.

"Δεν είναι η τέλεια συμφωνία. Δε θα απαλείψει την περιβαλλοντική απειλή για την ανθρωπότητα", δήλωσε ο Σουηδός πρωθυπουργός Ράινφελτ, η χώρα του οποίου έχει το τρέχον εξάμηνο την κυλιόμενη προεδρία της ΕΕ.

Η αντίδραση των οικολογικών οργανώσεων

Οι οικολογικές οργανώσεις επίσης αντιμετώπισαν με επιθετικό τρόπο τη συμφωνία. "Η πόλη της Κοπεγχάγης είναι τόπος εγκλήματος απόψε, και οι ένοχοι το σκάνε, πάνε στο αεροδρόμιο", σχολίασε ο Τζον Σόβεν, διευθυντής της Βρετανικής Greenpeace.

Η οργάνωση WWF εξέφρασε την "απογοήτευσή της". Η οργάνωση Φίλοι της Γης έκανε λόγο για συμφωνία "που αποτελεί καταστροφή για τους φτωχότερους στον κόσμο". Ενώ μια εφημερίδα της Δανίας τιτλοφόρησε το πρωτοσέλιδό της "Brokenhagen".

Φίλοι της Γης : Καταστροφή για τις φτωχές χώρες το σχέδιο διακήρυξης

Το σχέδιο διακήρυξης που υιοθετήθηκε έπειτα από τη σύνοδο κορυφής για το κλίμα στην Κοπεγχάγη είναι "μία καταστροφή για τις πιο φτωχές χώρες", ανέφερε η μη κυβερνητική οργάνωση Φίλοι της Γης.

"Μας προκαλεί αηδία η ανικανότητα των πλούσιων χωρών να δεσμευθούν για τις μειώσεις αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, που γνωρίζουν πως είναι απαραίτητες, ιδιαίτερα οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες είναι ιστορικά οι πρώτες στον κόσμο στις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου", δήλωσε ο πρόεδρος των Φίλων της Γης, Νίμο Μπάσεϊ, σε μία ανακοίνωση.

Μία "σημαντική" αλλά "ανεπαρκής" σμφωνία, όπως παραδέχθηκε ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, για την καταπολέμηση της απειλής της κλιματικής αλλαγής επιτεύχθηκε in extremis για την πολιτική διακήρυξη της Κοπεγχάγης, όπου οι αρχηγοί κρατών του πλανήτη χρειάστηκε να "παίξουν καθυστέρηση".

Σουδάν : Η χειρότερη συμφωνία στην ιστορία

Η συμφωνία για το κλίμα που επιτεύχθηκε την τελευταία στιγμή στην Κοπεγχάγη κατά το τέλος μιας συνόδου κορυφής αρχηγών κρατών είναι "η χειρότερη στην ιστορία", δήλωσε ο Σουδανός αντιπρόσωπος, Λουμούμπα Στανισλάς Ντία-Πινγκ, η χώρα του οποίου προεδρεύει της G77 (130 αναπτυσσομένων χωρών).

"Προς ώρας δεν υπάρχει συμφωνία", επέμεινε, μόνο ένα σχέδιο διακήρυξης το οποίο θα πρέπει να εγκριθεί, υπογραμμίζοντας πως η Κίνα δεν έχει "αποφανθεί επίσημα".

"Αν μία και μόνο χώρα πει 'Όχι', δεν θα υπάρξει συμφωνία και πολλές χώρες είπαν ότι θα αρνηθούν", διαβεβαίωσε.

Μπαν Κι-μουν : "Δεν είναι ό,τι είχαμε ελπίσει"

Η συμφωνία της Κοπεγχάγης κατά της κλιματικής αλλαγής, που επικυρώθηκε από τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών, συνιστά ένα πρώτο "ουσιώδες στάδιο", σύμφωνα με την εκτίμηση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μπαν Κι-μουν.

"Δεν είναι ίσως ό,τι είχαμε ελπίσει, αλλά αυτή η απόφαση της Διάσκεψης αποτελεί ένα ουσιώδες στάδιο", δήλωσε ο Μπαν Κι-μουν στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη δανική πρωτεύουσα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, δήλωσε πως για πρώτη φορά στην ιστορία όλες οι μεγάλες οικονομίες συμφώνησαν να αναλάβουν δράση κατά της κλιματικής αλλαγής, ενώ τόνισε ότι η συναίνεση θα χρησιμεύσει ως βάση για παγκόσμια δράση κατά της κλιματικής αλλαγής τα επόμενα χρόνια.

Είπε ότι "πρέπει να προχωρήσουμε πολύ πιο πέρα" στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής, η πρόοδος αυτή δεν είναι αρκετή.

Είπε πως η συμφωνία δεν θα είναι νομικά δεσμευτική αλλά θα πρέπει οι χώρες να καθορίσουν τους στόχους εκπομπών τους.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, δήλωσε ακόμη, πως θα απαιτηθεί περισσότερη δουλειά, εμπιστοσύνη μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσομένων χωρών προκειμένου να επιτευχθεί μία νομικά δεσμευτική συμφωνία για το κλίμα.

3,6 δισεκατομμύρια δολάρια από τις ΗΠΑ στις πιο ευπαθείς χώρες

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύθηκαν να χορηγήσουν 3,6 δισεκατομμύρια δολάρια ως βοήθεια προς τις πιο ευπαθείς χώρες από τώρα έως το 2012 προκειμένου να βοηθηθούν να προσαρμοσθούν στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με το σχέδιο διακήρυξης που υιοθετήθηκε το βράδυ της Παρασκευής (18/12).

"Η συλλογική δέσμευση των βιομηχανικών χωρών είναι να φέρουν νέους και επιπλέον πόρους" (στη βοήθεια στην ανάπτυξη) ενός συνολικού ποσού 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων, διευκρινίζεται στο κείμενο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη δεσμευθεί να χορηγήσει 10,6 δισεκατομμύρια δολάρια για τα έτη 2010, 2011 και 2012 και η Ιαπωνία ανακοίνωσε στην Κοπεγχάγη ότι θα χορηγήσει 11 δισεκατομμύρια δολάρια για αυτά τα τρία χρόνια.

Νικολά Σαρκοζί : Ικανοποίηση και απογοήτευση

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Νικολά Σαρκοζί, δήλωσε πως οι συνομιλίες για το κλίμα κατέληξαν σε μία συμφωνία η οποία περιλαμβάνει το σύνολο της διεθνούς κοινότητας, εξέφρασε ωστόσο την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι δεν τέθηκε ως στόχος η μείωση κατά 50% των εκπομπών αερίου έως το 2050.

Ο κ. Σαρκοζί τόνισε, πως όλες οι χώρες, περιλαμβανομένης της Κίνας, θα παραδώσουν γραπτώς τα σχέδιά τους για τις περικοπές του διοξειδίου του άνθρακα έως τον Ιανουάριο του 2010.

Επιπλένον, ο Γάλλος πρόεδρος, δήλωσε πως όλες οι χώρες έχουν υπογράψει για τη χορήγηση 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως ως βοήθεια προς τις φτωχές χώρες έως το 2020.

Τέλος, σύμφωνα με τον ίδιο, η Γερμανίδα καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, θα διοργανώσει διαπραγματεύσεις στη Βόνη "σε έξι μήνες" για την προετοιμασία της επόμενης διάσκεψης για το κλίμα, στο Μεξικό στα τέλη του 2010.

Άνγκελα Μέρκελ : "Υποστηρίζουμε τη συμφωνία"

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε πως θα υποστηρίξει το συμβιβασμό για το κλίμα παρά τα ανάμικτα συναισθήματα που προκαλεί.

Η Μέρκελ τόνισε πως "έχουμε κάνει ένα βήμα, είχαμε ελπίσει για πολύ περισσότερα" και δήλωσε πως η Ευρώπη θα εμμείνει στο σχέδιο να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 20% έως το 2020, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, έως ότου συμφωνηθεί μία νομικά δεσμευτική συνθήκη.

Γκόρντον Μπράουν : "Έγινε μια αρχή"

Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Γκόρντον Μπράουν, δήλωσε πως "έχουμε κάνει μια αρχή" για το κλίμα και πως επιθυμεί να υπάρξει γρήγορα συνέχεια για να μετατραπεί σε ένα νομικά δεσμευτικό κείμενο.

Κίνα : Θετικό το αποτέλεσμα για όλους

Ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας της Κίνας στη σύνοδο κορυφής για το κλίμα, δήλωσε πως η συνάντηση του ΟΗΕ είχε θετικό αποτέλεσμα και πως όλοι θα πρέπει να είναι ικανοποιημένοι.

"Έπειτα από διαπραγματεύσεις και οι δύο πλευρές κατάφεραν να διατηρήσουν το τελικό τους κριτήριο, για τους Κινέζους αυτό ήταν η κυριαρχία μας και το εθνικό μας συμφέρον", δήλωσε στους δημοσιογράφους.