Κείμενο: Νίκη Ρωμανού
Την ώρα που ο Βλαντιμίρ Πούτιν ετοιμάζεται περιχαρής και συγκινημένος για την τρίτη του θητεία στον προεδρικό θώκο της Ρωσίας, η αντίσταση ενάντια στη «διεφθαρμένη χούντα» του συνεχίζεται μέσα και έξω από τα σίδερα της φυλακής. Όσοι πιστεύουν ότι τέτοιοι απολυταρχικοί όροι δε συνάδουν πια με το σύγχρονο δημοκρατικό σύστημα της Ρωσίας έχοντας ξεπεράσει τα κομμουνιστικά φαντάσματα του παρελθόντος, τότε σίγουρα θα βρουν μπροστά τους την καλλιτεχνική κολεκτίβα ακτιβιστών, Voina.
Οι άγριες προθέσεις ήταν ξεκάθαρες από το 2005 οπότε και δημιουργήθηκε το ακτιβιστικό group φέροντας το όνομα «voina» που στα ρώσικα σημαίνει πόλεμος. Οι ιθύνοντες νόες της ομάδας ήταν δύο φοιτητές φιλοσοφίας στο κρατικό πανεπιστήμιο της Μόσχας Lomonosov, ο Oleg Vorotnikov και η Natalia Sokol, οι οποίοι έθεσαν τις βάσεις για ένα κίνημα στρατευμένης τέχνης στη χώρα τους και τα κατάφεραν. Σήμερα η Voina αριθμεί περισσότερα από 200 μέλη που παίζουν τη γάτα με το ποντίκι στους δρόμους της Μόσχας κάθε φορά που κάποια από τις δράσεις τους ταράσσει τα κλιμάκια των αστυνομικών Αρχών.
Η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία χρόνια η Voina έχει βαρύ πρόγραμμα. Με άκρα μυστικότητα και στρατηγικό πλάνο που θα ζήλευε μέχρι και τρομοκρατική οργάνωση, οι guerilla καλλιτέχνες έχουν αμολήσει γάτες σε κατάστημα McDonald’s ενώ το Φεβρουάριο του 2010, ενόψει προεδρικών εκλογών, προσποιήθηκαν μια σεξουαλική συνεύρεση με αδαμιαία περιβολή μέσα στο κρατικό βιολογικό μουσείο Timiryazev με λάβαρο μια μαύρη σημαία πάνω στην οποία αναγραφόταν «Fuck for their heir Puppy Bear», σπόντα για τότε υποψήφιο Dmitry Medvedev.
Οι προκλήσεις συνεχίστηκαν με επικό αποκορύφωμα τη ζωγραφιά ενός ανδρικού μορίου ύψους 65 μέτρων στη γέφυρα Liteyniy η οποία ενίοτε σηκώνεται και την καμαρώνουν από απέναντι οι υπάλληλοι των κεντρικών γραφείων της ρώσικης υπηρεσίας πληροφοριών FSB-KGB. Ήταν Ιούνιος του 2010 και όλα έδειχναν ότι η Voina παρατραβούσε το σχοινί ώστε να ξεκινήσουν οι πρώτες διώξεις και συλλήψεις με την κατηγορία του χουλιγκανισμού.
Τελικά βούτυρο στο ψωμί των Αρχών αποδείχθηκε λίγους μήνες μετά το αναποδογύρισμα αστυνομικών οχημάτων από δύο γνωστά μέλη της ομάδας, τον Oleg Vorotnikov και τον Leonid Nikolayev. Το περίφημο δίδυμο των ακτιβιστών πέρασε το κατώφλι των φυλακών και αμέσως οι πρώτες φωνές αλληλεγγύης από κάθε μέρος της γης ξεκίνησαν τις διαμαρτυρίες για την αποφυλάκιση τους μέσω της ιστοσελίδας http://en.free-voina.org/.
Οι ίδιοι, μάλιστα, πίσω από τα κάγκελα της φυλακής, μίλησαν πέρυσι για πρώτη φορά σχετικά με το σύμπαν της Voina στο περιοδικό Don’t Panic λίγο πριν δικαστούν για μία από τις αξιόποινες πράξεις τους. Και όπως κάθε αντιεξουσιαστής που σέβεται τον εαυτό του, η συνέντευξη επετεύχθη με κινηματογραφικό τρόπο καθώς τις απαντήσεις έστειλαν οι δύο άλλοι υπόδικοι σύντροφοι, Alex Plutser- Sarno και η Natalia Sokol, από το διαμέρισμά τους όπου κρύβονται από την αστυνομία.
Η φιλοσοφία, λοιπόν, της Voina συνοψίζεται στις εξής φράσεις των φυλακισμένων Ρώσων ακτιβιστών: «Κάθε ακτιβιστής της ομάδας έχει διαφορετική θεώρηση. Από πολιτικής άποψης, φυσικά, είμαστε κοντά στους αναρχικούς, τους σοσιαλιστές και όλους τους ακροαριστερούς. Πρώτα απ’ όλα όμως είμαστε καλλιτέχνες, ούτε πολιτικοί, ούτε φιλόσοφοι. Με καλλιτεχνικές δράσεις καταστρέφουμε τα ξεπερασμένα, καταπιεστικά πατριαρχικά σύμβολα και τις ανάλογες ιδεολογίες. Στην Ρωσία έχουμε δημιουργήσει μια αριστερή, καλλιτεχνική εμπροσθοφυλακή. Στόχος μας είναι να επαναφέρουμε την ζωντανή, στρατευμένη τέχνη διαμαρτυρίας».
Ανάμεσα στους ένθερμους υποστηρικτές της ελεύθερης δράσης της Voina, ξεχωρίζει ο διάσημος Βρετανός γκραφιτάς Banksy ο οποίος πέρασε άμεσα από τα έργα στις πράξεις δίνοντας κάποια έσοδα από τις δουλειές του για τις ανάγκες των φυλακισμένων ακτιβιστών.
Αυτές τις μέρες, οι απανταχού ομοϊδεάτες της Voina έχουν ένα ακόμη λόγο για ξεσηκωμό και δράσεις συμπαράστασης καθώς οι αστυνομικές αρχές της Ρωσίας προχώρησαν στη σύλληψη και του φεμινιστικού πανκ συγκροτήματος, Pussy Riot το οποίο αποτελεί παρακλάδι της περιβόητης ακτιβιστικής κολεκτίβας καλλιτεχνών. Ο λόγος; Στις 21 Φεβρουαρίου το γυναικείο πανκ γκρουπ έδωσε μια ιδιαίτερη συναυλία στο ναό του Χριστού Σωτήρος της Μόσχας. Μπροστά στο εικονοστάσι, τα μασκοφόρα κορίτσια τραγούδησαν με περίσσια τόλμη μια αλλιώτικη προσευχή την οποία ονόμασαν «Παρθένα, διώξε τον Πούτιν».
