Η Αμάντα Μιχαλοπούλου στο cosmo.gr: "Η έμπνευση είναι κινησιουργός δύναμη"

1) Ποιες είναι οι κυριότερες πηγές έμπνευσης για εσάς;

Τα πάντα είναι έμπνευση. Ένας καβγάς στο δρόμο, μια ροδιά με σκασμένους καρπούς πίσω από ένα φράχτη, ένας έφηβος που περπατάει με τα χέρια στις τσέπες…Αλλά για να ενταχτούν σε μια ιστορία πρέπει να εξυπηρετούν ένα ευρύτερο σχέδιο. Η έμπνευση είναι κινησιουργός δύναμη που μπορεί να σε οδηγήσει απροσδόκητα μακριά

2) Εκτός από συγγραφέας είστε και δημοσιογράφος. Πιστεύετε ότι συνδυάζονται οι δύο ιδιότητες, ή πως "η δημοσιογραφία είναι βιαστική λογοτεχνία' σύμφωνα και με τον Matthew Arnold;

Πολύ ενδιαφέρων ορισμός. Η βιαστική λογοτεχνία ωστόσο είναι ωραία προθέρμανση για όποιον στη συνέχεια πρέπει να εξασκηθεί στη βραδύτητα. Οπότε ναι, συνδυάζονται. Η δημοσιογραφία σε μαθαίνει να ερευνάς τις πηγές σου και να σκύβεις το κεφάλι στο χαρτί, ακόμη και τις δύσκολες μέρες της ανομβρίας.

3) Υπάρχουν αυτοβιογραφικά στοιχεία στα έργα σας: (πχ η Μαρία από το "γιατί σκότωσα την καλύτερη μου φίλη" ή η Αθηνά από το "Γιάντες" θυμίζουν καθόλου εσάς;) Πιστεύετε πως ένας συγγραφέας πρέπει να βασίζεται σε εμπειρίες του ή να δημιουργεί τελείως δικούς του κόσμους;

Η έννοια της εμπειρίας είναι πολύ σχετική. Εμπειρικό υλικό δεν είναι μόνο ό, τι ζήσαμε άμεσα, αλλά και ό, τι μας έχουν διηγηθεί, ό, τι έχουμε διαβάσει ακόμη και ό, τι έχουμε υποθέσει. Εμπειρία είναι η ατμόσφαιρα του νου έλεγε ο Χένρι Τζέιμς και σύμφωνώ απόλυτα σε αυτό.

 

4) Έχω παρακολουθήσει κάποια σεμινάρια δημιουργικής γραφής. Είστε υπέρ τέτοιων μεθόδων ή θεωρείτε πως η συγγραφική έμπνευση είναι κάτι έμφυτο και ουσιαστικά τέτοια σεμινάρια συμβάλλουν μόνο στο να καλλιεργηθεί κάτι που ήδη υπάρχει;

Όποτε διδάσκω δημιουργική γραφή λέω στους…μαθητές μου ότι αυτό που μπορώ να τους μάθω είναι το πώς να διαβάζουν δημιουργικά, επειδή όλες οι συμβουλές βρίσκονται ήδη μέσα στα γραμμένα βιβλία. Οι δάσκαλοι κωδικοποιούν και προσφέρουν αυτά τα παραδείγματα εν είδη συμβουλών. Σού λένε “κοίτα τι ωραία, τι ύπουλα, τι δαιμόνια που το κάνει αυτό” κι εσύ αντικρύζεις το κείμενο με νέο βλέμμα. Το να αποδομούμε αυτό που διαβάζουμε είναι το καλύτερο μάθημα δημιουργικής γραφής. Όπως επίσης και το να διορθώνουμε τα γραφτά μας ξανά και ξανά, ώσπου να μην υπάρχει τίποτα περιττό στο κείμενο.

5) Κατά τη γνώμη σας τι είναι πιο δύσκολο; Η συγγραφή ενός μυθιστορήματος ή ενός παιδικού βιβλίου

Είναι άλλα είδη, με διαφορετικές απαιτήσεις. Το μυθιστόρημα χρειάζεται πίστη και υπομονή. Το παιδικό βιβλίο μπορεί να είναι αποτέλεσμα μιας στιγμιαίας παρόρμησης.

 

6) Ο τρόπος γραφής σας, τουλάχιστον στα μυθιστορήματά σας, πιστεύετε πως άλλαξε με τα χρόνια; Ένας συγγραφέας εξελίσσεται δηλαδή σταδιακά;

Προσπαθώ να είμαι πιο καίρια και φοβάμαι πάντα ότι έχασα το χιούμορ των νεανικών μου χρόνων κι ένα είδος υγιούς σαρκασμού που είχα τότε. Από την άλλη μεριά ελπίζω ότι κέρδισα κάτι σε βάθος και ουσία.

7) Πιστεύετε ότι ο χώρος του βιβλίου περνάει και αυτός τη δική του κρίση; Αν ναι πως θα την περιγράφατε;

Ασφαλώς, δεν θα μπορούσε να παραμείνει αλώβητος. Τα μικρά βιβλιοπωλεία κλείνουν, οι πληρωμές καθυστερούν, οι οικονομικές σχέσεις διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο κι ένα κλίμα αβεβαιότητας.

8) Γράψατε ένα βιβλίο σας (το Γιάντες συγκεκριμένα) με την υποστήριξη ενός ευρωπαϊκού προγράμματος υποτροφιών. Θεωρείτε πως κάτι ανάλογο θα έπρεπε να υπάρχει και στην Ελλάδα;

Τα προγράμματα υποτροφιών βοηθούν τους νέους συγγραφείς ή εκείνους που βρίσκονται σε σύγχιση και δεν ξέρουν ποιο δρόμο να πάρουν. Προσφέρουν ουσιαστικά κλινική ησυχία για να σκεφτεί κανείς και να γράψει απερίσπαστος. Είναι ένα σύστημα που για μένα λειτούργησε ιδανικά, αλλά είναι υποκειμενικό, άλλοι τρελαίνονται με τόση ησυχία…

 

9) Σύμφωνα με την εμπειρία σας στο χώρο του βιβλίου, τι συμβουλή θα δίνατε στους νέους δημιουργούς;

Να διαβάζουν πολύ και να μη φοβούνται να κόβουν τις περιττές λέξεις στα κείμενά τους…

10) Έχετε iPad, Kindle ή συνεχίζετε να διαβάζετε με τον παραδοσιακό print τρόπο και γενικώς μπορούν αυτά τα gadgets να φέρουν το βιβλίο στη νέα εποχή του;

Διαβάζω σχεδόν πάντα ξαπλωμένη, τσακίζω σελίδες υπογραμμίζω, είμαι φετιχίστια με τα βιβλία οπότε οι συσκευές δεν είναι για μένα. Χαίρομαι όμως που υπάρχουν και φέρνουν κάποιους κοντά στο βιβλίο.

11) Ο τίτλος ορίζει το βιβλίο ή το βιβλίο τον τίτλο;

Αλληλοσυμπληρώνονται στην καλύτερη περίπτωση.

12) Αν είχατε τη δυνατότητα να γράψετε μόνο ένα βιβλίο στη ζωή σας, ποιο θα διαλέγατε από αυτά που έχετε γράψει ή από αυτά που έχει σκεφτεί να γράψετε;

Το αμέσως επόμενο

 

13) Ποια είναι τα τρία βιβλία, όχι δικά σας, που καθόρισαν την προσωπική και συγγραφική ζωή σας;

Το "Αν μια νύχτα του χειμώνα ένας ταξιδιώτης" του Ιταλο Καλβίνο, η "Μεταμόρφωση" του Κάφκα, το "Ένα δικό της δωμάτιο" της Βιρτζίνια Γουλφ.

14) Τέλος, σε μια εποχή που το λογοτεχνικό βιβλίο δεν αποτελεί την πρώτη επιλογή διασκέδασης και ψυχαγωγίας, ποιο λόγο θα προβάλλατε σαν τον πιο σημαντικό για να διαβάζει ο κόσμος βιβλία;

Για να καταλάβουν καλύτερα την ανθρώπινη κατάσταση και να γίνουν πιο συμπονετικοί, δημοκρατικοί, αλληλέγγυοι.

Σύντομο βιογραφικό

Η Αμάντα Μιχαλοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε γαλλική φιλολογία στην Αθήνα και δημοσιογραφία στο Παρίσι.

Της απονεμήθηκε το βραβείο λογοτεχνίας του περιοδικού Ρεύματα για τη συλλογή διηγημάτων "Έξω η ζωή είναι πολύχρωμη."

Το πρώτο της μυθιστόρημα, "Γιάντες", απέσπασε το Βραβείο Μυθιστορήματος του περιοδικού Διαβάζω (1996).

Στην αμερικανική μετάφραση του βιβλίου της "Θα ήθελα" απονεμήθηκε το Βραβείο Διεθνούς Λογοτεχνίας του Αμερικανικού Ομοσπονδιακού Ιδρύματος Τεχνών (2008).

Αρθρογραφούσε στην εφημερίδα Καθημερινή το διάστημα 1990-2008.

Έχει γράψει αρκετά παιδικά βιβλία.