Ψάχνοντας στο ίντερνετ για βιντεάκια-βάλσαμο με τις περιπέτειες της Κατερίνας, του Χρήστου, του Ιάσονα του Σέκερη, αναζητώντας ουσιαστικά ένα υποκατάστατο, ένα φιξάκι που θα έλεγε κάποιος beatnik λογοτέχνης, για να δαμάσουμε τη στέρηση, πέσαμε πάνω στον Cain. Ο Cain είναι ένα μυστήριο παλικάρι που ανεβάζει βίντεο-φωτιά στο διαδίκτυο σχολιάζοντας από τα αποτελέσματα των εκλογών μέχρι τα προβλήματα στο αθηναϊκό μετρό. Για την αβάσταχτη απουσία του Ρετιρέ είπε τα εξής:
Αυτό ήταν. Θολώσαμε. Δεν βλέπαμε τίποτα τριγύρω. Μόνο το πληκτρολόγιο, την οθόνη και την ιερή υποχρέωση να βγάλουμε από μέσα μας αυτά που κρατούσαμε χρόνια για το Ρετιρέ. Δεν είχαμε άλλη επιλογή.
Η υποχρέωση του Cosmo.gr να γράψει για το φαινόμενο του Ρετιρέ έχει και βαθύτερες αναφορές. Πρώτον, η εταιρία της Κατερίνας Σοφιανού, της βασικότερης πρωταγωνίστριας του έπους, λεγόταν COSMOS Ε.Π.Ε. και είχε ως αντικείμενο τηλεοπτικές παραγωγές, δημόσιες σχέσεις και άλλα τέτοια γκλαμουράτα για την εποχή.
Δεύτερον, τα γυρίσματα της σειράς έγιναν στην ευρύτερη περιοχή πίσω από το Χίλτον, ενώ τόσο το φαρμακείο του Χρήστου, του αγαπητικού της Κατερίνας, όσο και η περίφημη πολυκατοικία των τίτλων έναρξης βρίσκονται στο Παγκράτι. Το ίδιο και το Cosmo.gr. Η αίσθηση-συναίσθηση ότι κάθε πρωί πατάμε τα ιερά χώματα, στα οποία ενδεχομένως να γυρίστηκε κάποιος από τους εκατοντάδες τσακωμούς της Κατερίνας με όλους τους άλλους, μας γεμίζει με ευθύνη και έμπνευση.
Το έπος του Γιάννη Δαλιανίδη προβλήθηκε από το 1990 μέχρι το 1992, ενώ ο μεγάλος αυτός καλλιτέχνης "έβαλε τα χέρια του και έβγαλε τα μάτια του", αντικαθιστώντας το Ρετιρέ με τους Μικρομεσαίους, μια χλιαρή σειρά που παρά τους πολλούς κοινούς πρωταγωνιστές με το Ρετιρέ δεν βρήκε τη θέση της στις καρδιές μας, τη σεζόν 1992-93. Φήμες λένε ότι το Ρετιρέ επρόκειτο να συνεχιστεί κανονικά, αλλά ο Δαλιανίδης προτίμησε να το λήξει της στιγμή της απόλυτης δόξας. Ναι, έστω κι αν αυτή η δόξα και ο μύθος χτίστηκαν καλοκαίρι-καλοκαίρι μέσα από τις άπειρες επαναλήψεις της σειράς.
Ο ρόλος της Κατερίνας Γιουλάκη ήταν το Α και το Ω στη δομή της σειράς, αφού άμεσα ή έμμεσα ΟΛΟΙ οι πρωταγωνιστές συνδέονταν μαζί της ή τουλάχιστον τη γνώριζαν.
Βουτηγμένη τους πρώτους μήνες της ζωής της σε μια χύτρα με νεύρα και κακή διάθεση, η Κατερίνα, υψηλόβαθμο στέλεχος της COSMOS Ε.Π.Ε., μένει ακόμη με την μητέρα της, την κυρία Σοφία -που όσοι κακοήθεις έβλεπαν Thundercats έχουν ομολογήσει σε πολύ στενούς τους κύκλους ότι την μπέρδευαν με τον Μάμρα-, αλλά και την κόρη της αδελφής της, την Ειρήνη, ένα επαναστατημένο χωρίς σοβαρή αιτία νιάτο.
Στην πορεία ερωτεύεται τον Χρήστο, έναν noble man, φαρμακοποιό με μια υστερική αδερφή, την Αμαλία που έχει και μια κόρη, τη Γωγώ. Λίγο πιο μετά, αποφασίζει να μείνει και μαζί του, παρέα φυσικά με την κυρία Σοφία και την Ειρήνη.
Στην COSMOS Ε.Π.Ε. δουλεύουν επίσης η Χαρούλα και η Ελένη, ευέξαπτη τηλεφωνήτρια η μία, υπάλληλος που ποτέ δεν καταλάβαμε τον ρόλο της στην εταιρία η άλλη. Τη Χαρούλα ερωτεύεται σφόδρα ο καφετζής Φοίβος, ενώ η Ελένη έχει ένα fling με τον ΙΑΣΟΝΑ ΣΕΚΕΡΗ (κεφαλαία γράμματα σε ελάχιστη ένδειξη σεβασμού στον τιτάνα Παύλο Ευαγγελόπουλο και τον ρόλο του) που επισκευάζει τηλεοράσεις και έχει για βοηθό τον (άλλος μύθος από κει) Άλκη (Μάκη Δελαπόρτα) και για μητέρα την κυρία Θάλεια, αέναο σύμβολο της κακιάς πεθεράς στο ελληνικό status quo. Όχι το τηλεοπτικό, γενικότερα.
Η Νόρα Ζαχαροπούλου είναι η διευθύντρια της Κατερίνας και ο κολοσσός Μίλτος Παπάρας ο πρώην άντρας της. Χαρακτήρες όπως η αμίμητη κουτσομπόλα γειτόνισσα Ζανέτ και κάτι τυχοδιώκτες που την έπεφταν στην ανιψιά Ειρήνη για να ξαφρίσουν κάνα στερεοφωνικό από το σπίτι της Κατερίνας φυσικά και είχαν τη δική τους συμβολή στην ανάδειξη του έπους, αλλά μοιραία "δευτεραγωνίστησαν" μπροστά σε ένα τόσο εμβλήματικό, βασικό καστ.
Αυτοί ήταν οι χαρακτήρες. Τα επεισόδια ήταν περίπου αυτοτελή, με κύρια χαρακτηριστικά α) τα αστεία που δεν ήταν τόσο αστεία όσο αξέχαστα καλτ, μνημειώδη και εύκολα διαβιβάσιμα από γενιά σε γενιά, β) τους τσακωμούς και τις έντονες λογομαχίες για ψύλλου πήδημα (ίδιον της νεο-ελληνικής κοινωνίας που θέλησε να φωτίσει ο σκηνοθέτης) και γ) αναποδιές-ανατροπές στην ομαλή ροή των παραπάνω, όπως ένοπλες ληστείες στο φαρμακείο του Χρήστου, παιδιά-διαόλια που τριβέλιζαν την Κατερίνα και μυθικούς κομπάρσους (πρωταγωνιστές στη συμπεριφορά) που ήταν το αλατοπίπερο της σειράς.
Αρκετά όμως με τα πεζά του καστ και του who-is-(dating)-who. Ας περάσουμε στην ουσία.
Το καρμπόν κλείσιμο κάθε επεισοδίου
Αν κάποιος δεν έλεγε δύο φορές την ίδια φράση, ο Γιάννης Δαλιανίδης αρνείτο να φωνάξει "cut". Παράδειγμα. Η Αμαλία έχει ζαλίσει την Κατερίνα να πάρουν ταξί, η Κατερίνα είχε όρεξη για περπάτημα, μην στα πολυλογώ, τελικά περνούσε της Αμαλίας. Μπαίνοντας λοιπόν σε έναν ταξιτζή που ήθελε να χωρέσει 7 πελάτες στο αμάξι, η Κατερίνα οργιζόταν (τι πρωτότυπο) και φώναζε στην κουνιάδα της "Στο ταξί Αμαλία! Στο ταξί". Θέλω να πω ότι ακόμη και αν αντί για το ταξί, είχαμε τον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο, η Κατερίνα θα τα φώναζε και πάλι διπλά, ήτοι "Στον ηλεκτρικό Αμαλία. Στον ηλεκτρικό"!
Ο συνειδητός γεροντο-έρωτας
Το ειδύλλιο μεταξύ Κατερίνας και Χρήστου αυτο-σαρκάστηκε τόσο επαρκώς από τους ίδιους που δεν προκάλεσε το κοινό αίσθημα. Σε κανένα επεισόδιο δεν γίναμε μάρτυρες βδελυρών περιπτύξεων, οι άνθρωποι κράτησαν ένα επίπεδο, μπορεί και να μην ερωτεύτηκαν ποτέ, αλλά συμφώνησαν τίμια να ενώσουν τις μοναξιές τους για το υπόλοιπο της ζωής τους. Ειδικά, μερικές σκηνές συμφόρησης έξω από την τουαλέτα με την νεγκλιζέ Κατερίνα και τον Χρήστο με τη λευκή χασαπο-φανέλα μπορούσαν να καταρρίψουν το ρομάντζο στο μυαλό μας για ένα timespan 20ετίας.
Κανείς δεν έτρωγε με ησυχία στο Ρετιρέ
Αν η κυρία Σοφία σέρβιρε μεσημεριανό στην Κατερίνα περί τις 40 φορές σε 84 επεισόδια, η Κατερίνα δεν ολοκλήρωσε το γεύμα της πάνω από 3-4. Το είχε παράπονο.
Κάθε φορά που η μητέρα της έφερνε το κυρίως πιάτο, ένα παράπονο, μια διαφωνία, ένας εξωγήινος, οτιδήποτε στεκόταν αφορμή για να της χαλάσει την όρεξη. Και όλοι ξέρουμε πόσο σκληρά και πόσες ώρες δούλευε στην COSMOS η Κατερίνα.
Ζήτω τα λαϊκά δικαστήρια
Ποιος θα ξεχάσει μια εκπληκτική φορά που κάποιος είχε αρπάξει έναν φάκελο με χρήματα από το γραφείο της Κατερίνας στην εταιρία και εκείνη (ποιος Τσακ Νόρις;) τους κλείδωσε όλους εντός των γραφείων για να τους ανακρίνει έναν-έναν; Είχε βγει από τα ρούχα του (ναι αυτά με τις βάτες) κι ο τίμιος μελαχρινός, έξω δεξιά, υπάλληλος Κωστάκης.
Ο χρόνος άφιξης των καλεσμένων
Τα τσιμπούσια στο Ρετιρέ έδιναν και έπαιρναν. Το πιο σύνηθες ήταν να συμβαίνουν στο σπίτι της Κατερίνας υπό τη μορφή ονομαστικών εορτών, γενεθλίων, αποκριάτικων πάρτι και οικογενειακών reunion. Το εκπληκτικό ήταν η σειρά με την οποία κατέφταναν ΠΑΝΤΑ οι καλεσμένοι και που έμοιαζε δεδομένη στο παιδικό μας μυαλό κάθε φορά που περιμέναμε κόσμο στο σπίτι. Οι καλεσμένοι στο Ρετιρέ έφταναν στο σπίτι του event με διαφορά περίπου 20 δευτερολέπτων.
Ποτέ, καμία φορά δεν βρέθηκαν όλοι μαζί στο ασανσέρ για να ανέβουν στο Ρετιρέ. Ποτέ δεν ήρθαν δυο παρέες μαζί. 17 καλεσμένοι σε 17 διαφορετικές αφίξεις με σταθερό μεσοδιάστημα δευτερολέπτων. Λες και έφταναν στο σπίτι της κυρίας Σοφίας με τηλε-μεταφορά. Χτύπαγε το κουδούνι, άνοιγε την πόρτα, "καλώς τα παιδιά, περάστε", έκλεινε την πόρτα, ξαναχτυπούσε το κουδούνι και πάλι από την αρχή.
Τα ταξίδια στο εξωτερικό ήταν ένας δυσάρεστος πονοκέφαλος
Ίδιον και αυτό του νεο-Έλληνα, η ψυχική εκμετάλλευση κάποιου ατυχή που κανόνιζε να πάει ταξίδι στο εξωτερικό φωτογραφήθηκε από μια βγαλμένη απ' τη ζωή σειρά όπως το Ρετιρέ. Κανόνιζε η Κατερίνα να πάει στο Λονδίνο με τη μητέρα της, να σου η λίστα με τα δώρα σχεδόν ολόκληρου του υπόλοιπου καστ. Ίντερνετ δεν υπήρχε, οι αγορές μέσω αυτού έμοιαζαν με επιστημονική φαντασία στο λίγο συντηρητικό και αρκούντως αντι-τεχνολογικό Ρετιρέ, κι έτσι το "πάρε μου μια κολώνια" ήταν πολύ trendy. Και σπαστικό. Για την Κατερίνα μιλάμε πάλι.
Όταν το "μποέμ" συναντούσε το "μπουάτ"
Ο χρόνος σταματούσε κάθε φορά που ο Άλκης έπιανε την κιθάρα και τραγουδούσε για ένα εξτραδάκι στο μπαρ της Ελένης και της Χαρούλας. Θυμόμαστε με πόνο ψυχής τις προσβολές που δεχόταν σωρηδόν ο ευαίσθητος βοηθός επισκευαστή τηλεοράσεων, αλλά ερχόμαστε να αναφέρουμε ιστορικά παραδείγματα που μεγάλοι καλλιτέχνες λοιδωρήθηκαν σε κάποια φάση της σπουδαίας καριέρας τους. Άλκη, μη μασάς, κι η Susan Boyle στα γεράματα έκανε το μπαμ.
Η χειρότερη πεθερά του κόσμου
Η Θάλεια Σέκερη, μαμά του Ιάσονα, δεν ήθελε για νύφη την Ελένη. Από την μακροχρόνια πείρα μας και τις 68 φορές που έχουμε δει ολόκληρο το Ρετιρέ, συμπεραίνουμε αβίαστα ότι η Θάλεια Σέκερη α) δεν ήθελε καμία νύφη και β) είναι με διαφορά ο πιο αντιπαθής χαρακτήρας (πλην απαραίτητος για δραματουργικούς λόγους) του Ρετιρέ.
Τιμημένη εργατιά
Ο Ιάσονας, αυτός ο εργάτης/τεχνίτης/άνδρας που κόλασε μέχρι και τη Νόρα, ολόκληρη διευθύντρια της COSMOS Ε.Π.Ε., εκτός του ότι κουβαλούσε πάνω όλες τις αρχές που διέπουν ένα 100% αρσενικό και έναν τίμιο άντρα που φοράει παντελόνια, είχε και το απαραίτητο φωτο-πορνό στο πίσω μέρος του εργαστηρίου του. Έτσι, για να μας θυμίσει όλα εκείνα τα μαγαζάκια των 90s με τους μάστορες που κολλούσαν με ζιλοτέηπ γυμνόστηθα κορίτσια για να εμπνέονται (και) στο μετερίζι. Μόνο στην Ελλάδα αυτό, έ;
"Τάσο Κωστή, είσαι εδώ κι εσύ"
Σύνθημα στα χείλη μας ο Τάσος Κωστής (παραφρασμένο από ένα σύνθημα ΑΕΚτζήδων για τον συνεπώνυμο Χρήστο), ο Φοίβος υπήρξε το σύμβολο κάθε άντρα που προσπαθεί να ρίξει μια ξινή, αλλά κατά πολύ βάθος γλυκιά γυναίκα. Το σύμβολο του χυλοπιτιασμένου που επιμένει μέχρι να δικαιωθεί. Το σύμβολο του απλού λαϊκού παλικαριού που βγάζει με ιδρώτα τα προς το ζην, αλλά είναι αρκούντως ρομαντικός και αποφασισμένος να κατακτήσει αυτό που θέλει. Με οποιοδήποτε κόστος.
Μπορεί να ξεκαρδιζόμασταν με το καλτ της υπόθεσης και όχι με τα αστεία καθεαυτά. Μπορεί κάθε καλοκαίρι, μερικοί από εσάς να ψέλλιζαν "πάαααλι Ρετιρέ;", αλλά ακόμη κι αυτοί προγραμμάτιζαν τη ρουτίνα του καλοκαιριού τους ΠΑΝΩ στην ώρα προβολής του Ρετιρέ (συνήθως στη 13.00 το μεσημέρι).
Το Ρετιρέ στη ζωή ενός σχεδόν 30άρη που έβλεπε τις επαναλήψεις του ήδη από τα μέσα των 90s είναι το στήριγμα ενός ολόκληρου καλοκαιριού. Κατ' αρχήν, είναι το σάλπισμα του καλοκαιριού. Το δίπτυχο "Ρετιρέ και Μεγάλες Αθλητικές Διοργανώσεις" ήταν το must για τουλάχιστον 7-8 καλοκαίρια της ζωής μου. Τέλειωνε το Ρετιρέ της ημέρας και το μόνο που περίμενες μετά ήταν η σέντρα στο Μουντιάλ του '98 για παράδειγμα. Μετά το τέλος του ματς, το μόνο που περίμενες ήταν το Ρετιρέ της επόμενης μέρας. Αυτή ήταν η ζωή μας και αυτό το καλοκαίρι μας. Δεν ξέρουμε ποιοι λόγοι έχουν ωθήσει το MEGA να αφαιρέσει τη σειρά από το τρίμηνο βαθύς Ιούνιος μέχρι μέσα Αυγούστου. Λυπούμαστε όπως και να ΄χει.
Εμείς, με όποιο τρόπο μπορούμε, θα τιμούμε την υστερική Κατερίνα, την κυρία Σοφία, την Τζόυς Ευείδη που γνωρίσαμε εκεί, τον Ιάσονα, τον Άλκη, τη συνεσταλμένη Ελένη, την αδάμαστη Χαρούλα Πεπονάκη, τον Φοίβο, τον Μίλτο Παπάρα, τις υπερπαραγωγές της COSMOS Ε.Π.Ε. και τα ΤΟΣΟ προβλεπέ ευτράπελα κάθε επεισοδίου. Το Ρετιρέ ζει μέσα μας. Είμαστε το Ρετιρέ.
Γιάννη Δαλιανίδη, σε ευχαριστούμε και κλείνουμε με ένα μικρό έπος από in.tv.duals
(Μπορούμε να θυμηθούμε και να κλάψουμε παρέα και στο @illanastasiadis)
